ADAPTİF EV İÇİ
Mobilya bağlantıları → Oda ısı haritaları → Daire genomları. 200 yıllık konut ritüellerinin tersine mühendisliği.
Bir Tokyo dairesi: mutfak oturma odasına akıyor, eşik yok. Bir Paris dairesi: mutfak kapının arkasına saklanıyor, her zaman. Bir İstanbul dairesi: misafir salonu ayrı, oturma odası akışkan.
Neden? Estetik değil. Yönetmelik değil. Kültürel kas hafızası. Her kapı pozisyonu, her köşe işlemi, her dolaşım ritüeli kodlanmış sosyal sözleşmeler taşıyor. Mahremiyet gradyanları. Misafirperverlik protokolleri. Kültüre göre değişen proksemik sınırlar.
Bunlar tasarım "tercihleri" değil. Bunlar mekansal gramerler—dil sentaksı kadar tutarlı ve çözümlenebilir.
Hipotez
Ev içi kalıplar kültürel kodlamalarsa, şunlar yapılabilir: çıkarılabilir (mobilya bağlantıları) → ölçülebilir (oturanların hareketi) → parametrize edilebilir (daire tipolojileri).
Research Phases
Mobilya Bağlantı Analizi
Ölçek 01
8 kültürel bölgeden 3.200 mobilya parçasının bilgisayarlı görü analizi, bağlantı tipolojileri, malzeme geçişleri ve oran sistemlerini çıkarıyor.
Oda Doluluk Isı Haritaları
Ölçek 02
İstanbul, Tokyo ve Paris'te 47 dairede hareket kalıplarının time-lapse analizi. LiDAR + derinlik kameralar sabah rutinlerini, akşam buluşmalarını, uyku geçişlerini izliyor.
Daire Genom Haritalama
Ölçek 03
1920-2024 arası 856 dairenin kat planı analizi. ML şunları çıkarıyor: oda bitişiklikleri, oran oranları, dolaşım hiyerarşileri, mahremiyet gradyanları, misafirperverlik bölgeleri.
Temel Düşünürler
Gottfried Semper
"Mimarinin kökeni dört elementte yatar: ocak, çatı, örtü ve toprak yığını."
Semper'in Der Stil'i (1860-63) mimariyi forma değil yapıma dayandırır—tekstil dokuma, marangozluk, taş işçiliği. Mobilya bağlantıları mimarinin kökenindeki MİMARİDİR.
Gaston Bachelard
"Ev, dünyanın köşemizdir... ilk evrenimiz."
La poétique de l'espace (1958) ev içi mekanı fenomenolojik olarak analiz eder. Köşeler bizi korur, çatı katları hayal kurar, bodrumlar korkuları depolar. Mekan geometrik değil—duygusaldır.
Junichiro Tanizaki
"Güzelliği şeyin kendisinde değil, gölgelerin kalıplarında buluyoruz."
Gölgelerin Övgüsü (1933) Japon kültürünün yarı karanlığa değer verirken Batı kültürünün aydınlatmaya değer verdiğini ifade ediyor. Aydınlatma tasarımı kültürel değerleri kodluyor.
Edward T. Hall
"Mekan konuşur."
The Hidden Dimension (1966) proksemiği tanıttı—insan mekansal ilişkilerinin çalışması. Hall, rahat mesafelerin kültüre göre dramatik olarak değiştiğini gösterdi.
Ne Keşfettik
Mobilya bağlantı karmaşıklığı daire mekansal hiyerarşisiyle korelasyon gösteriyor: ayrıntılı bağlantılara sahip kültürler (Japonya, İskandinav) daha nüanslı oda geçişleri gösteriyor.
0.73 korelasyonTürk daireleri Tokyo dairelerinden 2.3× daha fazla 'tampon bölge' (giriş holleri, lobiler) gösteriyor—dolaşımda kodlanmış misafirperverlik protokolleri.
2.3× daha fazla bölgeParis mutfakları aynı m²'deki Tokyo mutfaklarından ortalama %40 daha küçük—mutfak alanından çok mahremiyet gradyanı öncelikli.
%40 boyut farkıİstanbul'da sabah hareket kalıpları Tokyo'dan 25 dakika sonra zirve yapıyor—kentsel ritim ev içi koreografiyi etkiliyor.
25 dk kaymaMevcut Sınırlamalar
Örneklem önyargısı: 47 daire ≠ istatistiksel anlamlılık. Kalıpları gözlemliyoruz, kanıtlanmış yasaları değil.
Sınıf körlüğü: Tüm daireler orta sınıf kenttendi. Bulguların sosyal konut veya lüks segmentlere uygulanabileceğini iddia edemeyiz.
Gözlemci etkisi: Kameralar davranışı değiştiriyor. 'Doğal' hareket kalıpları performatif olabilir.
Zamansal boşluk: 1920'ler kat planları vs. 2024 doluluk. Yapı stoğu analizimizden daha hızlı evrildi.
Ev İçi Araştırmayla mı İlgileniyorsunuz?
Kültürler arası konut kalıplarını belgeliyoruz. Veri katkısı veya işbirliği için iletişime geçin.